پژوهشنامه تاریخ سیاسی ایران 3092-7145 3 پیاپی 9 2025 03 31 The Role of Political Parties in the Democratization Process of Iran (1906–1979) بررسی نقش احزاب سیاسی در روند دموکراتیزاسیون ایران (۱۹۰۶–۱۹۷۹) 1 13 FA مهتاب اکبری گروه علوم سیاسی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران علی شریفی‌نژاد گروه علوم سیاسی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران مجتبی نادری کچلام گروه علوم سیاسی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران Journal Article 2025 01 22 <p>Political parties in Iran have long faced structural challenges. Focusing on the years 1906 to 1979, this study examines the role of parties in expanding political participation and institutionalizing democracy. Findings show that from the early Constitutional-era parties to state-sponsored parties during Mohammad Reza Shah Pahlavi’s reign, structural dependence on the state prevented the emergence of a stable party system. Weak partisan political culture, security repression, lack of free competition, and foreign interventions were major factors behind their failure to play a democratic role. This study concludes that democratization in Iran requires a fundamental reconsideration of party structures and functions.</p> <p>احزاب سیاسی در ایران همواره با چالش‌های ساختاری روبه‌رو بوده‌اند. این پژوهش با تمرکز بر سال‌های ۱۹۰۶ تا ۱۹۷۹ نقش احزاب را در گسترش مشارکت سیاسی و نهادینه‌سازی دموکراسی بررسی می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهد که از احزاب اولیه مشروطه تا احزاب دولتی دوران محمدرضاشاه پهلوی مانند حزب رستاخیز، وابستگی ساختاری به دولت مانع شکل‌گیری نظام حزبی پایدار بوده است. ضعف فرهنگ سیاسی حزبی، سرکوب امنیتی، فقدان رقابت آزاد و مداخلات خارجی از عوامل ناکامی احزاب در ایفای نقش دموکراتیک هستند. این مطالعه نتیجه می‌گیرد توسعه دموکراسی در ایران مستلزم بازنگری در ساختار و کارکرد احزاب است.</p>