پژوهشنامه تاریخ سیاسی ایران 3092-7145 1 پیاپی ۲ 2023 07 05 Iranian Diplomacy During the Constitutional Revolution: From the Court to the Embassies دیپلماسی ایران در دوران انقلاب مشروطه: از دربار تا سفارتخانه‌ها 60 71 FA سینا احمدی گروه علوم سیاسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران Journal Article 2023 04 25 <p>Iranian diplomacy during the Constitutional Revolution represents a critical turning point in the country's transition from autocratic monarchy to constitutional governance. This article employs historical and analytical methods to examine how the structures, functions, and discourse of Iran's diplomatic institutions evolved between the late Qajar period and the establishment of the second National Assembly. The findings reveal that during the Qajar era, diplomacy was predominantly shaped by the personal networks of the royal court, lacking institutional clarity and strategic autonomy. The Ministry of Foreign Affairs played a largely ceremonial role, and Iranian embassies abroad primarily reflected royal interests rather than representing national priorities. With the advent of the Constitutional Revolution, significant changes emerged, including parliamentary oversight, diplomatic accountability, and the prioritization of national interests over royal decrees. The study explores the dual role of embassies in both reflecting internal political shifts and navigating the tensions between the monarchy and the newly empowered parliament. Ultimately, the article argues that Iranian diplomacy in this period occupied a transitional space between traditional and modern paradigms, gradually adapting to the demands of constitutional politics. Drawing on primary historical sources and theoretical frameworks such as elite theory and historical institutionalism, this research contributes to a deeper understanding of the origins of modern diplomacy in Iran and proposes new avenues for future studies in the history of Iranian foreign policy.</p> <p>دیپلماسی ایران در دوران انقلاب مشروطه یکی از مهم‌ترین حوزه‌هایی است که در فرآیند گذار از سلطنت مطلقه به حکومت قانون‌مدار دستخوش تحول شد. این مقاله با روش مطالعه تاریخی و تحلیلی، به بررسی چگونگی تغییر ساختار، کارکرد و گفتمان دیپلماسی ایران در فاصله میان سلطنت ناصرالدین‌شاه تا مجلس دوم مشروطه می‌پردازد. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که در دوران قاجار، دیپلماسی ایران عمدتاً مبتنی بر مناسبات شخصی دربار و فاقد ساختار نهادی شفاف بود. وزارت امور خارجه نقشی محدود و تشریفاتی داشت و سفارتخانه‌های ایران بیشتر بازتاب منافع سلطنت بودند تا نمایندگی منافع ملی. با وقوع انقلاب مشروطه، تحولات گسترده‌ای در نگاه به دیپلماسی شکل گرفت و مفاهیمی چون نظارت مجلس، مسئولیت‌پذیری نمایندگان خارجی، و تقدم منافع ملی بر فرامین شاهانه، وارد فضای سیاست خارجی ایران شدند. مقاله همچنین نقش سفارتخانه‌ها در بازتاب تحولات داخلی، واکنش به تغییر ساختار قدرت، و دوگانگی نقش میان دربار و مجلس را بررسی کرده است. در نهایت، مقاله نشان می‌دهد که دیپلماسی ایران در این دوره در وضعیت گذار میان دو الگوی سنتی و مدرن قرار داشت و تلاش می‌کرد خود را با الزامات نظم سیاسی جدید سازگار کند. این پژوهش با تکیه بر منابع دست اول تاریخی و تحلیل نظریه‌های نخبگان سیاسی و نهادگرایی تاریخی، زمینه‌ای برای فهم ریشه‌های دیپلماسی مدرن در ایران و ارائه چشم‌اندازهایی برای پژوهش‌های آتی در حوزه سیاست خارجی فراهم می‌آورد.</p> https://iphrj.com/index.php/iphrj/article/download/51/44