پژوهشنامه تاریخ سیاسی ایران 3092-7145 1 پیاپی ۴ 2024 01 05 The Role of Military Institutions in Controlling Iran's Border Regions During the Safavid Era: A Case Study of Kurdistan and the Caucasus نقش نهادهای نظامی در کنترل نواحی مرزی ایران در دوره صفوی: مطالعه موردی کردستان و قفقاز 55 67 FA محمدامین اکبری گروه تاریخ، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران Journal Article 2023 10 18 <p>This article examines the role of military institutions in controlling Iran’s border regions during the Safavid era, focusing specifically on the regions of Kurdistan and the Caucasus. Using a historical-analytical method and drawing on primary and secondary sources, the study explores the mechanisms of power implementation and political management adopted by the Safavid state in these sensitive areas. The findings indicate that the Safavid government pursued different policies based on the local characteristics of each region. In Kurdistan, governance was semi-decentralized, relying on tribal structures and cooperation with local Kurdish leaders. In contrast, the Caucasus, due to its strategic significance and constant external threats, experienced more centralized and rigid policies, including the deployment of loyal ghulams and the construction of military fortresses. Military institutions played a crucial role in maintaining territorial cohesion and expanding the authority of the central government, although their success depended largely on how well Safavid policies aligned with local social and cultural contexts. The study also highlights that the political legitimacy of the Safavid state in non-Persian and non-clerical regions was strongly influenced by the military management strategies and the degree of interaction with local forces. Finally, it suggests that future research should focus on other border regions such as Baluchistan or Khorasan to provide a more comprehensive understanding of Safavid frontier strategies.</p> <p>این مقاله به بررسی نقش نهادهای نظامی در کنترل نواحی مرزی ایران در دوره صفوی با تمرکز بر دو منطقه کردستان و قفقاز می‌پردازد. با بهره‌گیری از روش تاریخی-تحلیلی و تحلیل منابع دست اول و دوم، تلاش شده است سازوکارهای اعمال قدرت و مدیریت سیاسی صفویان در این مناطق حساس تبیین شود. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که دولت صفوی بسته به ویژگی‌های محلی هر منطقه، سیاست‌های متفاوتی اتخاذ کرد. در کردستان، با بهره‌گیری از ساختارهای ایلیاتی و همکاری با سرکردگان محلی، نوعی مدل نیمه‌متمرکز از حکمرانی دنبال شد، در حالی که در قفقاز به دلیل تهدیدات خارجی و اهمیت استراتژیک منطقه، سیاست‌های سختگیرانه‌تر و مرکزگرایانه‌تری مبتنی بر اعزام غلامان و ساخت قلعه‌های نظامی اعمال گردید. نهادهای نظامی در هر دو منطقه نقش کلیدی در حفظ انسجام سرزمینی و گسترش اقتدار دولت مرکزی داشتند، اما میزان موفقیت آن‌ها تابع میزان تطابق سیاست‌های صفوی با بافت اجتماعی و فرهنگی محلی بود. این مطالعه همچنین نشان می‌دهد که مشروعیت سیاسی صفویان در مناطق غیر فارس‌زبان و غیر فقاهتی، به شدت تحت تأثیر نحوه مدیریت نظامی و میزان تعامل با نیروهای محلی قرار داشت. در پایان، پیشنهاد شده است که پژوهش‌های آینده بر مطالعه سایر نواحی مرزی چون بلوچستان یا خراسان تمرکز یابند تا الگوی کامل‌تری از استراتژی‌های مرزی صفویان ترسیم شود.</p> https://iphrj.com/index.php/iphrj/article/download/38/32