پژوهشنامه تاریخ سیاسی ایران 3092-7145 2 پیاپی 8 2024 12 21 Iran’s Role in Regional Diplomacy during the Timurid Era: From Engagement with China to Relations with the Ottoman Empire نقش ایران در دیپلماسی منطقه‌ای دوران تیموریان: از تعامل با چین تا روابط با عثمانی 44 57 FA آرزو زمانی گروه علوم سیاسی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران Journal Article 2024 10 28 <p>This article aims to examine Iran's role in the regional diplomacy of the Timurid era—a period marked by the expansion of Timurid power and the transformation of political, economic, and cultural relations across the Islamic East and West. Utilizing a historical-analytical method and drawing on primary sources such as Zafarnama, Tarikh-e Hafez-e Abru, and Chinese records like the Ming Shilu, the study explores Iran not as a passive territory but as an active diplomatic agent in shaping and executing Timurid foreign policy. The findings reveal that Iran, through its sophisticated bureaucratic structure, the Persian administrative language, and its network of cultural and religious elites, served as the core of Timurid diplomacy in dealings with regional powers including China, the Ottomans, the Mamluks, and the Qara Qoyunlu and Aq Qoyunlu dynasties. Iran functioned both as a geographic corridor and as an institutional-cultural origin, enabling the expansion of foreign relations and coordination of multilateral engagements. Key examples of this role include formal missions to the Ming court, political correspondence with Sultan Bayezid, and negotiations with the Mamluks. This diplomacy served not only to consolidate Timurid power but also to reproduce Iran’s cultural and political identity in the post-Timurid period. The article proposes that future comparative studies examine Timurid diplomacy alongside Safavid and Mughal cases to better trace the evolution of Iranian diplomatic tradition in the medieval Islamic world.</p> <p>مقاله حاضر با هدف بررسی نقش ایران در دیپلماسی منطقه‌ای دوران تیموریان نگاشته شده است؛ دورانی که با گسترش امپراتوری تیمور و جانشینانش، روابط سیاسی، اقتصادی و فرهنگی میان شرق و غرب جهان اسلام وارد مرحله‌ای جدید شد. پژوهش با بهره‌گیری از روش تاریخی-تحلیلی و با استناد به منابع اولیه چون ظفرنامه، تاریخ حافظ ابرو، و منابع چینی مانند مینگ شیلو، تلاش می‌کند تا جایگاه ایران را نه به‌مثابه قلمروی تابع، بلکه به عنوان کنشگری مؤثر در طراحی و اجرای سیاست خارجی تیموریان تبیین نماید. یافته‌ها نشان می‌دهد که ایران، با برخورداری از ساختار دیوانی پیشرفته، زبان اداری فارسی، و شبکه‌ای از نخبگان فرهنگی و مذهبی، محور دیپلماسی تیموری در روابط با قدرت‌های منطقه‌ای چون چین، عثمانی، ممالیک، قرا قویونلو و آق قویونلو بوده است. ایران هم در نقش مسیر جغرافیایی و هم در مقام خاستگاه نهادی و فرهنگی، بستر اصلی برای توسعه روابط خارجی و تنظیم تعاملات چندجانبه محسوب می‌شد. از جمله مصادیق این نقش‌آفرینی می‌توان به اعزام هیئت‌های رسمی به دربار مینگ، نامه‌نگاری‌های سیاسی با سلطان بایزید، و مذاکره با ممالیک اشاره کرد. این دیپلماسی، نه‌تنها ابزار تثبیت قدرت تیموری، بلکه سازوکار بازتولید هویت فرهنگی و سیاسی ایران در دوره پساتیموری نیز بود. مطالعه حاضر پیشنهاد می‌کند تا با رویکرد تطبیقی، دیپلماسی تیموریان در نسبت با دولت‌هایی مانند صفویه یا گورکانیان هند تحلیل شود تا سیر تکوین دیپلماسی ایرانی در سده‌های میانه به‌درستی روشن گردد.</p> https://iphrj.com/index.php/iphrj/article/download/19/13