پژوهشنامه تاریخ سیاسی ایران 3092-7145 2 پیاپی 7 2024 09 22 The Evolution of the Monarchical Institution in Iran Through the Lens of Carl Schmitt's Theory of Sovereignty بررسی تحولات نهاد سلطنت در ایران از منظر نظریه کارل اشمیت 60 74 FA حورا جعفری نیا گروه علوم سیاسی، دانشگاه یزد، یزد، ایران مرتضی مهرآبادی گروه علوم سیاسی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران Journal Article 2024 07 30 <p>This article aims to analyze the historical transformation of the monarchical institution in Iran through the lens of Carl Schmitt’s theory of sovereignty and the state of exception. Adopting an analytical-conceptual approach, the study explores the relationship between Schmitt’s core concepts—including the sovereign, exception, order, and decision-making—and the evolution of monarchy in Iran from ancient times to its collapse in 1979. The article first elaborates Schmitt’s idea that order precedes law and that sovereignty is defined by the capacity to decide in moments of crisis. These theoretical insights are then applied to key phases of Iranian history, including the Achaemenid, Safavid, Qajar, and especially the Pahlavi eras. The findings reveal that the Iranian monarchy, particularly under the Pahlavi dynasty, embodied Schmitt’s notion of sovereign authority and repeatedly confronted exceptional situations that required decisive action beyond legal norms. However, on the eve of the 1979 Islamic Revolution, the monarchy failed to fulfill this sovereign function, lacking the capacity to reestablish political order despite retaining the instruments of power. The paper argues that the fall of the monarchy can be interpreted as a failure of sovereign decision-making. In conclusion, the article critically assesses both the strengths and limitations of Schmitt’s theory in explaining the Iranian case and offers directions for future comparative research on political theory and the history of power in Iran.</p> <p>مقاله حاضر با هدف تحلیل تحولات نهاد سلطنت در ایران از منظر نظریه حاکمیت و وضعیت استثنایی کارل اشمیت نگاشته شده است. در این پژوهش تلاش شده تا از طریق رویکردی تحلیلی-مفهومی، نسبت میان مفاهیم بنیادین اشمیتی – نظیر حاکم، وضعیت استثنایی، نظم، و تصمیم‌گیری – با سیر تاریخی سلطنت در ایران از دوران باستان تا فروپاشی آن در سال ۱۳۵۷ بررسی شود. در بخش‌های مختلف مقاله، ابتدا نظریه اشمیت درباره تقدم نظم بر قانون و نقش تصمیم‌گیری در لحظه بحران تبیین شده، سپس این مفاهیم بر بستر تاریخی سلطنت ایرانی از هخامنشیان، صفویان و قاجار تا پهلوی تطبیق یافته است. یافته‌های مقاله نشان می‌دهد که نهاد سلطنت در ایران، به‌ویژه در دوره پهلوی، به شکلی عینی تجلی مفهوم حاکم اشمیتی بوده و بارها در موقعیت‌هایی قرار گرفته است که در آن حاکم باید با عبور از قانون، نظم جدیدی را از طریق تصمیم‌گیری مقتدرانه بنا کند. با این حال، در آستانه انقلاب اسلامی ۱۳۵۷، نهاد سلطنت از ایفای این نقش ناتوان ماند و به‌رغم داشتن ابزار قدرت، نتوانست در وضعیت استثنایی نقش مؤثری ایفا کند. این مقاله نشان می‌دهد که سقوط سلطنت در ایران را می‌توان به‌مثابه شکست در اعمال تصمیم‌گیری حاکمانه تفسیر کرد. در پایان، ضمن نقد و بررسی ظرفیت‌های تبیینی نظریه اشمیت در تحلیل تجربه ایرانی، پیشنهاداتی برای بسط مطالعات تطبیقی در حوزه نظریه سیاسی و تاریخ قدرت در ایران ارائه شده است.</p> https://iphrj.com/index.php/iphrj/article/download/14/8